Beynimizin Zamanla Neden Küçüldüğüne Dair Yeni Hipotez

Yazar Ahmet Yılmazerdirer

İnsan beyni, insanların birinci atalarından bugünkü hallerine kadar muazzam bir büyüme yaşadı.Ancak bu büyüme daima tıpkı formda seyretmedi. On binlerce yıl evvel, beyinlerimiz yavaş yavaş küçülmeye başladı. Bu vakte kadar bunun nedenine dair birçok hipotez ortaya atıldı. Yakın vakitte ise tahminen de bunların en ilginci olacak hipotez, 3 araştırmacı tarafından sunuldu.

Bir biyolojik antropolog, bir evrimsel nörobiyolog ve bir davranışsal ekolojistin ortaya attığı hipotez, farklı bir çeşidin beyninin evriminden yola çıktı. Lakin bu tıp şempanzeler, orangutanlar ya da rastgele bir primat çeşidi üzere bize genetik olarak yakın bir cins değildi. Araştırmacılar, insan beyniyle karınca beynini karşılaştırdı.

Toplumsal ömür, mental yükü azaltıyor:

6 milyon yıl öncesine nazaran beyinlerimiz, neredeyse 4 kat büyük durumda. Lakin yaklaşık 100 bin yıl evvel beyinlerimizde boyut bakımından bir küçülme başladı. Bunun nedeninin beslenme sistemi değişikliği ya da tüm bedenimizin küçülme yaşaması olduğu düşünülüyordu. Yeni bir fikir ise toplumsallığın beynin iş yükünü azalttığı tarafında oldu.

“Karıncalar ne alaka, genetik olarak yakın değiliz” diyebilirsiniz, zira değiliz. Lakin bu canlılar da hayli toplumsal bir hayat sürmekte. Büyük, kompleks ve türdeşlik pahası taşıyan topluluklar kuran karıncalar; farklı misyon dağılımları edinerek komün bir hayat sürüyorlar.

Araştırmacılar karınca beynini yapı, boyut ve güç kullanımı bakımından incelediklerinde toplumsal hayatlarının onlara büyük oranda güç tasarrufu sağladığını fark ettiler. Kümeler halindeyken çok daha verimli çalışan karıncalar üzere insanların da bir ortada yaşamaya adapte olduktan sonra kolektif zekalarının git gide geliştiğinden bahseden bilim insanları, bunun beyindeki güç gereksinimini düşürmesinden ötürü beyin boyutunun da küçülmüş olabileceğini düşünüyor.

Daima etkileşim halinde olan büyük kümeler halinde yaşamak, hayatta kalmak için gereken tüm bilginin tek bir üyede toplanması ihtiyacını ortadan kaldırıyor. Bilgi dağılımına sahip bir topluluk, bu bilgileri bir ağ üzere birbirine ileterek mental yükü azaltıyor. Araştırmanın muharrirleri, durumu şu halde açıklıyor: “Eğer küme halinde karar verme yetisi bilişsel doğruluğu ve kişisel kararların alınmasındaki suratı artıracak uyumlu küme reaksiyonları oluşturuyorsa, alınan kararların ve bu yolda harcanan gücün hayatta kalma başarısıyla da alakası olduğu düşünüldüğünde; insan beyni de metabolik güç tasarrufu yapmak üzere vakitle küçülmeye gitmiş olabilir.”

Related Posts

Leave a Comment