Bu Resimde Kaç Renk Görüyorsunuz?

Yazar Melisa Kuraloğlu

Optik illüzyonlar, toplumsal medyanın en sevdiği içerik tiplerinden biri. Şahısları etkileşime geçiren ve kısa müddette gelen onlarca farklı yanıtla viral olan bu çeşit illüzyon sorularının her birinin ardında aslında hayli bilimsel yanıtlar yatıyor. Ama bu bilimsel gerçekler her vakit tek bir yanlışsız yanıt olmasına yönelik değil, kimi vakit da neden bir sürü farklı yanıt olduğunu bize açıklıyor.

Geçtiğimiz günlerde Twitter’da ortaya çıkan yeni bir optik illüzyon sorusu, bu durum için şahane bir örnek. Kelam konusu paylaşımda birbirine hayli yakın renk tonlarından oluşan bir görsel yer alıyor ve sorumuz epey kolay: ‘Bu fotoğrafta kaç renk görüyorsunuz?’

3 renk gören de var, 17 renk görende:

Paylaşımı göremiyorsanız buraya tıklayabilirsiniz.

Olağan ki kestirim edeceğiniz üzere paylaşımın viral olması sonrası soruya binlerce yanıt geldi. Gelen yanıtlar ise birkaç ortak yanıt üzerinde şekillendi. Büyük çoğunluk 3, 11, 17 yanıtlarını verirken sayıyı 20’ye çıkaranlar ya da tek renk gördüğünü söyleyenler de vardı.

Pekala karşılıklar ortasında bu kadar fark olmasının sebebi ne? Aslında bu sorunun tek bir yanıtı yok zira gözlerimizin renkleri farklı düzeylerde algılaması tek bir sebeple olmuyor. Yaşa, cinsiyete, renklere baktığımız ekrana, ortamdaki ışığa ve hatta retinalarımızın yapısına nazaran bile bu yanıtlar farklılık gösterebilir.

Beynimizin daha fazla ve daha yeterli algılayabilmek için oynadığı bir oyun:

Fakat bu durumu tüm bunların dışında genel bir fizyolojik illüzyonla açıklamak da mümkün; lateral inhibisyon (yanal inhibisyon, yanal engelleme). Buna nazaran nöronlar, başka nöronlar tarafından baskılanır; uyarılmış nöronlar, yakındaki nöronların aktivitesini mahzurlar. Bu da duyu algımızı sertleştirmeye yardımcı olur.

Ünlü fizikçi Ernst Mach’un geliştirdiği ve March bantları olarak da anılan bu duruma nazaran, imajda kontrastı artıran da tam olarak budur. Daha açıklayıcı olmak gerekirse şöyle düşünelim; birbirine çok benzeyen iki farklı renge bakarken beynimize iki hudut hücresinden tıpkı anda misal bir sinyal geldiğinde, beynimiz bunu birebir olarak algılamaya yatkın.

Ama yeniden beynimiz, bu cins ufak yanılgılara düşmemek ve çok daha fazla emsal rengi algılayabilmek için savunmasını da geliştirmiş durumda, bu da Ernst Mach’ın açıkladığı lateral inhibisyon ile oluyor. Birbirine yakın renklere dair gelen sinyaller bu sayede başka ayrı değerlendirilip birebir anda çok daha fazla rengi görmemize imkan sağlıyor.

Related Posts

Leave a Comment