Cengiz Han’ın Ölüm Sebebi Bulunmuş Olabilir

Yazar Ahmet Yılmazerdirer

Moğol İmparatorluğu’nu kuran ve 21 yıl boyunca bu imparatorluğun herkese endişe salan hükümdarı olarak yaşayan Cengiz Han, 1227’de ‘gizemli’ bir formda öldü. Gizemli diyoruz zira tüm bu üne ve büyük bir imparator olmasına karşın, Cengiz Han’ın vefat nedeni hiçbir vakit bilinemedi.

Bu bilinmezliğin sebebine gelince; araştırmacılar, Moğolların 20 yıldan uzun müddet gayret ettiği Batı Şia’yla hala devam eden savaşının kıymetli bir noktasında ölmesi sebebiyle büyük imparatorun vefatının bir sır üzere saklandığını söylüyor. Hatta o denli ki, imparatorun ailesine ve tüm yakınlarına bu doğrultuda talimatlar verilmiş.

Efsanelerde yer alanlardan çok uzak ve ‘doğal’ bir mevt;

Bu vefatın sır üzere saklanmasının istenmesi üzerine vakit içerisinde Cengiz Han’ın yakınları ve düşmanları, imparatorun vefatı üzerine farklı senaryolar yazmaya başlamış. Şimdiye kadar kulağımıza gelen hançerlenme, attan düşme, okla yaralanma üzere tüm senaryolar, yürütülen araştırmaların ortaya koyduğu sonuca nazaran yalnızca birer efsane.

Milletlerarası Bulaşıcı Hastalıklar Derneği’nin yayımladığı yeni bir çalışmaya nazaran bu efsaneler, imparatorun vefatından çok sonra ortaya atılmış. Cengiz Han’ın gerçek mevt sebebinin ise o periyotlarda epey yaygın olan hıyarcıklı veba olduğu düşünülüyor. Araştırmacılar bu sonucu, Ming hanedanlığı periyodunda hazırlanan ‘Yuan’ın Tarihi‘ isimli tarih çalışmasında yer alan bilgilere dayandırıyor.

18 Ağustos ve 25 Ağustos 1227 ortasında, Cengiz Han’ın Batı Şia’ya son seferi sırasında ateşlendiği ve kendini düzgün hissetmediği, hastalığın başlangıcından 8 gün sonra da imparatorun öldüğü bilgilerinin yer aldığı çalışmada tabir edilen semptomlar, araştırmacılara nazaran o devirde epey yaygın olan hıyarcıklı vebaya işaret ediyor.

Mezarının yeri bilinmediği için kesin sonuçlara varmak mümkün değil;

Cengiz Han'ın Ölüm Sebebi Bulunmuş Olabilir - cengiz hanin olum sebebi bulunmus olabilir 0 5199EkNn

Cengiz Han’ın mevt sebebine ait pek çok çalışma yürütüldü ve yürütülüyor. Lakin imparatorun mezarının yeri de tıpkı mevt sebebi üzere ‘bir sır olarak‘ saklandığı ve hâlâ daha bilinmediği için, bilimsel araştırmalar kesin sonuçlar elde etme noktasında kâfi olamıyor.

Tekrar de bu araştırma ile birlikte elde edilen bilgiler ikna edici görünüyor. Zira araştırmayı yürüten bilim insanları, Cengiz Han’ın o periyotta şikayetçi olduğu rahatsızlığı bulmak için sadece onun semptomlarına değil, tıpkı vakitte Moğol birliklerinin ve düşmanlarının o sırada geçirdiği hastalıklara dair bilgilere de ulaşarak bir inceleme yapmış. Ortaya çıkan tüm sonuçlar ise hıyarcıklı vebanın en yakın ihtimal olduğunu gösteriyor.

Related Posts

Leave a Comment