Görülme Sıklığı Bakımından Dünyada 1. Olduğumuz Hastalık

Yazar Melisa Kuraloğlu

İlerleyici ve ölümcül bir hastalık olan demansta hafızada bozukluk, günlük hayat aktivitelerinde ilerleyici gerileme, çeşitli psikiyatrik semptomlar ve davranış bozuklukları görülüyor. Bu tehlikeli hastalığın ülkemizde bu kadar çok görülmesinin nedenleri ortasında düşük eğitim seviyesi, yetersiz aktivite, toplumsal izolasyon üzere nedenler bulunuyor.

Tıpkı sitede diğer hastalıkların dünyada öteki ülkelerdeki görülme sıklığını, mukayeseli ve harita üzerinde buradan görebilirsiniz. Pekala alzaymır ve demansın ülkemizde bu kadar ağır görülmesinin öbür nedenleri ne olabilir? Bu hastalığı önleyebilecek çalışmalar ne durumda? Mevzuyu ayrıntılıca inceleyelim:

Dünya Sıhhat Örgütü’nün raporuna nazaran, insanların “anılarına, bağımsızlıklarına ve haysiyetlerine” mal olan demans hastalığı dünya çapında yükselişte ve çok az ülke bununla çaba edebilecek donanıma sahip.

Alzaymır yahut felç üzere beyni etkileyen çeşitli hastalık ve yaralanmaların neden olduğu demans, “küresel bir halk sıhhati sorunu” haline geldi ve 55 milyondan fazla insanı etkiliyor. Rapora nazaran tüm ülkelerin yalnızca dörtte birinin demanslı insanları ve ailelerini desteklemek için ulusal bir stratejisi bulunuyor.

Bu ülkelerin yarısı Avrupa’da, geri kalanı ise dünyanın öbür bölgelerinde yer alıyor. Yeniden de Avrupa’da bile birçok planın yeniliği geçiyor ve müddeti doluyor, bu da hükümetlerin bahse ait planlarını yenilemeleri gerektiğini gösteriyor. Yetersiz strateji nedeniyle demans, milyonlarca insanın anılarını, bağımsızlığını ve prestijini çalıyor, fakat tıpkı vakitte tanıdığımız ve sevdiğimiz insanlardan geri kalanımızı da çalıyor.

Demans, çoğunlukla 65 yaş ve üstü bireyleri etkiliyor, fakat nadiren de olsa 30’lu ve 40’lı yaşlardaki insanlarda da görülebiliyor.

Görülme Sıklığı Bakımından Dünyada 1. Olduğumuz Hastalık - gorulme sikligi bakimindan dunyada 1 oldugumuz hastalik 0 7MnzGCK5

Bilinen bir tedavisi yok, lakin araştırmalar olayların yaklaşık yüzde 40’ının sağlıklı bir hayat şekliyle önlenebileceğini yahut geciktirilebileceğini gösteriyor. Genel olarak “erken”, “orta” ve “ileri” olmak üzere üç evreye ayrılan demansta hastalar vakit içerisinde erken evreden ileri evreye ilerliyor ve evreler ortası geçiş mühletleri hastadan hastaya farklılık göstermekle birlikte ortalama 2-5 yıl olarak belirtiliyor.

Demans hastalığında sıhhati korumak için sistemli idman, öbür medikal hastalıkların takibi, yıllık grip aşısı, 5 yılda bir zatürre aşısı, ağız ve diş hijyeni, gözlük ihtiyacının karşılanması ve işitme sorunlarıyla başa çıkılması gerektiği tekliflerinde bulunuluyor.

Risk faktörleri ortasında depresyon, düşük eğitim, toplumsal izolasyon ve bilişsel ihtarım eksikliği bulunuyor.

Görülme Sıklığı Bakımından Dünyada 1. Olduğumuz Hastalık - gorulme sikligi bakimindan dunyada 1 oldugumuz hastalik 1 lyieehPs

Bunama sorunu yaşayan insanların yüzde 60’ından fazlası düşük ve orta gelirli ülkelerde bulunuyor. Kentsel-kırsal alanlar ortasındaki uçurumun azaltılması gerekiyor. Ne yazık ki ülkemizdeki bu sıkıntılar bir epey fazla olduğu için görülme sıklığı da hayli fazla.

Demanstan muzdarip sevdiklerine bakmak durumunda kalan ve onların sorumlulukları nedeniyle kendileri de verimli bir hayat yaşayamayan milyonlarca insan da bulunuyor. Yani demans yalnızca sorunu yaşayan kişiyi değil etrafını de etkileyerek ruhsal, sosyolojik ve ekonomik pek çok manada toplumsal bir sorun haline geliyor.

Umut veren araştırmalar da var. Bilim insanları saf oksijen solumanın alzaymırın “ilerlemesini ve ciddiyetini kıymetli ölçüde yavaşlatabileceğini” söylüyor.

Görülme Sıklığı Bakımından Dünyada 1. Olduğumuz Hastalık - gorulme sikligi bakimindan dunyada 1 oldugumuz hastalik 2 YDvZ6MMi

Yeni bir araştırmaya nazaran alzaymır hastalığı oksijen tedavisi kullanılarak yavaşlatılabilir ve hatta aksine çevrilebilir. Araştırmacılar, terapinin insan beyninin işleyişini desteklediğini ve hayvanlarda hastalığa bağlı beyin plağı oluşumuyla uğraş ettiğinin kanıtlandığını söylüyor.

Tel Aviv Üniversitesi’ndeki grup, bilişsel gerileme belirtileri deneyimleyen 60 yaş üstü 6 kişiyi izledi. Grup, 90 gün boyunca 60 seans hiperbarik oksijen tedavisinden sonra beyne giden kan akışının ortalama yüzde 20 arttığını bildirdi. Hafıza testi sonuçlarının da ortalama yüzde 16,5’lik bir güzelleşme gösterdiği söz edildi.

Bilim insanları hastaları basınçlı odalara yerleştirerek dokularda daha fazla oksijenin çözülebileceğine ve böylelikle yenileyici tesirleri olduğu bilinen bir hipoksi durumunu taklit edebileceğine inanıyor.

İhtilal üzere bir yenilik de gerçekleşti: Alzaymıra karşı geliştirilen aşı, deney hayvanlarında başarılı oldu.

Görülme Sıklığı Bakımından Dünyada 1. Olduğumuz Hastalık - gorulme sikligi bakimindan dunyada 1 oldugumuz hastalik 3 w6zmg7rR

İngiltere’de yer alan Leicester Üniversitesi’ndeki araştırmacılar, doz başına 15 sterline mal olan aşının, beyinde hafıza kaybına bağlı ziyanlı protein birikintilerinin oluşmasını önleyerek çalıştığı açıklandı. Farelerde gerçekleştiren denemelerde demansın tesirlerinin aksine döndüğünü bildiren uzmanlar, insanlardaki denemelerin çok yakında başlayacağını açıkladı.

Yaşlanan bir nüfusa sahibiz ve gelecekte bu hastalık çok daha büyük sıkıntılara yol açabilir. Toplumsal külfetler da sınır safhada olduğu için tehdit eden bir hastalık olmaya devam ediyor. Umarız ki bilim insanlarının aşı çalışmaları muvaffakiyetle sonuçlanabilir.

Kaynaklar: 1, 2, 3, 4

Related Posts

Leave a Comment