İlginç Bir Psikoloji Vakası: Aveyron’un Vahşi Çocuğu

Yazar Elif Tezel Denizci

Toplumun çöküşüyle ilgili deneyler, kişilik bölünmeleriyle ilgili deneyler, güç ve otoritenin karakter üzerindeki tesirine dair deneyler… Tarih, insan tabiatını anlamaya yönelik birbirinden dayanılmaz deneylerle dolu. “Aveyron’un Yırtıcı Çocuğu” her ne kadar tam olarak bir deney olmasa da, psikolojinin mihenk taşlarından biri haline gelmiş bir karakter.

İnsan irtibatından büsbütün mahrum büyümüş bir çocuğun başrolünde olduğu değişik olay, insanın gelişiminde hayatın erken evrelerinin sandığımızdan çok daha kritik olabileceğini gözler önüne koyuyor. Psikoloji bilimiyle ilgilenenler tarafından yüzyıllar sonra bile mercek altında tutulmaya devam edilen bu olaylar dizisi, 1797 yılında Fransa’nın Lacaune isimli bir köyünün yakınlarındaki ormanlık alanda başlıyor.

Yerliler, üstü başı kir içinde olan çırılçıplak bir erkek çocuğu buluyorlar.

Ağzını adeta bıçak açmayan ve saldırgan hareketleriyle kimseyi yanına kolay kolay yaklaştırmayan çocuk, kısa müddette ilgi odağı haline geliyor. Ama bu birinci tanışma faslı, çocuğun kısa bir mühlet sonra köyden kaçıp ormanda kayıplara karışmasının akabinde son buluyor. Uzun bir müddet boyunca izi sürülemeyen Victor, bir sene sonra tıpkı bölgede üç kişi tarafından tekrar yakalanıyor.

Bu kere Victor’a bir hafta boyunca en hoş halde bakılıyor.

İlginç Bir Psikoloji Vakası: Aveyron'un Vahşi Çocuğu - ilginc bir psikoloji vakasi aveyronun vahsi cocugu 0 e46cX3vD

Karnı doyurulan, sıcacık giysiler giydirilen ve bir hoş temizlenen Victor, ilgiden mutlu kalmamış olacak ki, köylülerin tüm ehlileştirme eforlarına karşın bir defa daha köyden kaçıyor. Ancak bu seferki kaçışı uzun müddetli olmuyor ve kendi isteğiyle, sırf karnı acıktığında da olsa, köye orta ara dönmeye başlıyor.

Üç yılın akabinde 1800’de çocuk, bu sefer tabiata bırakılmamak üzere son sefer yakalanıyor.

İlginç Bir Psikoloji Vakası: Aveyron'un Vahşi Çocuğu - ilginc bir psikoloji vakasi aveyronun vahsi cocugu 1 IH5plgmw

Köylüler tarafından bakılan çocuk, Napolyon’un kardeşi Lucien Bonaparte’nin kulağına kadar gidince, kendisini incelemesi için uzmanlar görevlendiriliyor. Uzmanlar çocuğun kesinlikle konuşmadığını ve sırf hayvanlara misal garip garip sesler çıkardığını, yeniden tıpkı hayvanlar üzere el ve ayakları üzerinde yürüdüğünü raporluyor. Victor ismini bu periyotta alan çocuğun yaklaşık 11-12 yaşında olduğu ve ergenliğe yeni girdiği anlaşılıyor.

Victor, devrin ünlü hekimlerinden olan Jean-Marc-Gaspard Itard tarafından eğitime alınıyor.

İlginç Bir Psikoloji Vakası: Aveyron'un Vahşi Çocuğu - ilginc bir psikoloji vakasi aveyronun vahsi cocugu 2 h8HlpHQi

Hadise hem köylüler, hem de Fransa’nın başka yerlerindeki beşerler tarafından ilgiyle takip edilmeye başlanıyor ve her gün yüzlerce ziyaretçi çocuğu görmek için bulunduğu meskene akın ediyor. Yemek yemek ve uyumak haricinde bir şeyle ilgilenmeyen, saldırgan ve her an tetikte tutumlarına devam eden, dikkatini hiçbir şeye veremeyen, sıcak ve soğuk ayrımı bile yapamayıp patates yemek için elini kaynar suya tekraren daldıran Victor’un eğitimi, ağır bir formda sürdürülüyor.

Birinci gelişim, aylar sonra meydana geliyor.

İlginç Bir Psikoloji Vakası: Aveyron'un Vahşi Çocuğu - ilginc bir psikoloji vakasi aveyronun vahsi cocugu 3 gZHJktMQ

Evvel sıcak ve soğuğu ayırt etmeye başlayan Victor, devamında banyo yapmadan evvel suyun sıcaklığını denetim etmeye, üşüdüğünde kendisini sıcak tutacak battaniyelerin altına girmeye ve huzurlu hissetmek için insanlara sarılmaya başlıyor. Bunu takiben de birinci kere ağladığı görülüyor. Daha sonra okuma yazma eğitimi verilmeye çalışılsa da, 5 yıllık eğitimin akabinde bile sadece birkaç kelimeyi anlayıp ayırt edebilir hale geliyor. Konuşmayı ise hiçbir vakit başaramıyor; yalnızca bir papağana misal halde kimi sözleri her durumda söyleyebilmeyi başarabiliyor.

Çocuğun bir mühlet sonra empati geliştirmeye başladığı da görülüyor.

İlginç Bir Psikoloji Vakası: Aveyron'un Vahşi Çocuğu - ilginc bir psikoloji vakasi aveyronun vahsi cocugu 4 LR7pAwWc

Bakıcısının kocasının vefatının akabinde bir akşam yemeğinde sofraya alışkanlıktan her akşam koyduğu sayıda tabak koyan çocuk, bakıcısının hüngür hüngür ağlamaya başlamasının akabinde tabağı masadan çabucak kaldırıyor ve bir daha asla koymuyor. İnsanların ağlamalarının olumsuz bir his yahut durumla alakalı olabileceğinin şuurunda olması ve buna bağlı olarak davranışını değiştirmesi, empatiye sahip olduğuna işaret ediyor.

6 yıllık bir sürecin akabinde eğitim sonlandırılıyor.

İlginç Bir Psikoloji Vakası: Aveyron'un Vahşi Çocuğu - ilginc bir psikoloji vakasi aveyronun vahsi cocugu 5 E17kSq6K

Eğitiminin bitişinin akabinde yaklaşık yirmi yıl kadar daha yaşayıp 40 yaşında hayata veda eden Victor’un öyküsü de böylelikle tamamlanmış oluyor. Akıllarda ise çocuğun tabiata kaç yaşında bırakıldığı, sağ kalmayı nasıl başardığı üzere sorular kalıyor.

Victor’un yaşadıklarından çıkarılan değerli sonuçlardan biri ise lisan kullanımının gelişiminde, ‘kritik süreç‘ denen bir periyodun bulunduğu ve buna nazaran muhakkak bir yaştan sonra, lisana hiç maruz kalmayan bir beşere asla lisanın öğretilemeyeceğini argüman eden bir teori kalıyor. Victor’un kıssasını daha ayrıntılı öğrenmek isterseniz, The Wild Child isimli sineması izleyebilirsiniz.

Kaynaklar: NYTimes, French Culture

Related Posts

Leave a Comment