İstenilen Cinsiyette Hayvan Üretmenin Yolu Bulundu

Yazar Melisa Kuraloğlu

Gen düzenleme yahut bilinen başka ismiyle genom düzenleme, son yıllarda bilim dünyasında hayli tanınan hâle gelmeye başladı. ‘Çığır açıcı’ olarak da nitelendirilen bu teknolojinin, bir organizmanın DNA’sında muhakkak değişiklikler yapılmasını sağlayan bir genetik mühendisliği olduğunu da söylemek mümkün.

Artık de yayımlanan yeni bir araştırma, gen düzenleme teknolojilerinin nasıl sonuçlar ortaya çıkarabileceğini bir defa daha ortaya çıkardı. İngiltere’deki Kent Üniversitesi ve Francis Crick Enstitüsü’nde bulunan bilim insanları, gen düzenleme teknolojisi sayesinde tek cinsiyetli fare yavruları üretmeyi başardı.

Birçok hayvan muhtaçlık olmadığı için öldürülüyor

İddia edilebileceği üzere bilimsel araştırmalar için hayvanların kullanımına gerek duyulabiliyor. Bu deneylerde kullanılması gereken hayvanların da tek cinsiyetli, yani ya sadece erkek ya da sadece dişi olması gerekebiliyor. Tıpkı biçimde hayvancılık ve besin üzere sektörlerlerde de bu türlü durumlar oluşabiliyor ve gereksinim duyulmayan cinsiyetteki hayvanlar itlaf edilebiliyor. İşte bu yüzden araştırmayı yürüten bilim insanları, ürettikleri farelerin bilimsel araştırmalar ve farklı bölümler için değerli bir adım olabileceğini düşünüyor.

Nature Communications’da yayımlanan çalışmada araştırmacılar, embriyo gelişiminde rol oynayan bir genin farelerin gelişiminin erken bir basamağında devre dışı bırakılabileceğini, bunun akabinde da sırf dişi embriyolar oluşturmanın mümkün olabileceğini tabir etti. Bu teorinin yapılan deneylerde %100 muvaffakiyet gösterdiği belirtilse de daha fazla araştırmaya ve pilot çalışmalara gereksinim olduğunun uzmanlar tarafından altı çizildi.

Araştırmaya nazaran bu formül sayesinde milyonlarca hayvanın itlaf edilmesinin önüne geçmek ve uzun vadede bilimsel muvaffakiyetler elde etmek mümkün olabilir. Çalışmanın müelliflerinden Peter Ellis de yaptığı açıklamalarda bununla ilgili, “Bu çalışmanın sonuçları hayvan refahının uygunlaştırılması konusunda değerli bir adım olabilir; lakin formülün etik istikameti de tartışılmalıdır. Tarımda bu üslup bir usulün uygulanması için kapsamlı bir kamuoyu tartışması yapılmalıdır” tabirlerine yer vererek usulün kullanımının bir cins hayvan öjenisi (yalnızca belirli canlıların yaşamasına müsaade vermek) olabileceğine ve etik sorular oluşturabileceğine dikkat çekti.

Crispr-Cas9 isimli gen düzenleme sistemi kullanıldı

İstenilen Cinsiyette Hayvan Üretmenin Yolu Bulundu - istenilen cinsiyette hayvan uretmenin yolu bulundu 0 OjKV343a

Genin nasıl devre dışı bırakıldığı ile ilgili ayrıntılar da çalışmada paylaşıldı. Araştırma takımı, fareler üzerinde Crispr-Cas9 ismi verilen ve geni devre dışı bırakma özelliği olan gen düzenleme molekülünü kullandı. Bu molekülün yarısı babanın X yahut Y kromozomuna (gerekli cinsiyete nazaran belirleniyor), öbür yarısı ise annenin DNA’sına gömüldü. Bunun akabinde da doğan yavruların tek cinsiyete sahip olduğu, hatta sonraki kuşaklarda de bu durumun tıpkı formda devam edebileceği gözlemlendi.

Son olarak bu üslup denemelerin birinci defa yapılmadığını da söylemek gerek. Daha evvel de bilim insanları, her yıl milyarlarca erkek civcivin yumurtlayamadıkları için katledilmesinden ötürü civciv embriyolarının cinsiyetini seçmenin yollarını geliştirmeye çalıştıklarını açıklamışlardı.

Related Posts

Leave a Comment