Kara Deliklerin Yıldızlar Üzerindeki Etkisi Simule Edildi

Yazar Mehmet Dursun

Almanya’da yer alan Max Planck Astrofizik Enstitüsü’nde Taeho Ryu liderliğinde çalışmalarını yürüten bir araştırma grubu, sekiz farklı yıldızın bir kara deliğin yakınından geçtiğinde nasıl bir değişime uğradığını gösteren simülasyonlar oluşturdular. Modelleri oluşturulan bu yıldızların her biri farklı kütlelere ve yoğunluklarasahip. Simülasyonda yer alan kara delik ise Güneş’imizden bir milyon kat daha fazla kütleye sahip.

NASA Goddard isimli YouTube kanalından paylaşılan görüntü, her bir yıldızın değişimini ayrıntılı biçimde gösteriyor. Bu simülasyonlar, Einstein’ın ‘genel görelilik kuramının’ fizikî tesirleri ile yıldızların kütle ve yoğunluklarının gerçekçi modellerinin birleştirildiği birinci deney olarak kayıtlara geçti.

Yıldızların yaşadıkları değişim ‘yoğunlukları’ ile orantılı:

Simülasyonda sekiz farklı yıldızın yaşadıkları değişim eş vakitli olarak kaydedildi. Ekranın alt kısmındaki siyah nokta kare deliği, beyaz yarım elips yıldızların yörüngesini ve ‘X’ de yıldızları temsil ediyor. Yıldızların kara deliğe en yakın oldukları pozisyondayken, ortalarında yaklaşık 40 milyon kilometre bulunuyor. Ancak bu uzaklık bile yıldızları esnetip bükmeye ve kimilerini büsbütün parçalamaya kâfi.

Yıldızların kütleleriyse Güneş ile kıyaslanarak hazırlandı. İmajın sol en üst köşesinde yer alan yıldız, Güneş’in kütlesinin yaklaşık olarak ‘onda birine’ sahip. Kütlelerin soldan sağa giderek arttığı yıldızlar ortasında ‘1’ olarak gösterilen yıldız Güneş ile tıpkı kütleye sahip. ’10’ olarak gösterilen yıldız ise on katı kütleye sahip. Fakat yoğunluk oranlarında ise tam zıddı bir durum kelam konusu. En küçük yıldız en fazla yoğunluğa sahipken en büyük yıldız en az yoğunluğa sahip.

Simülasyonların görüntüsü:

Elde edilen sonuçlar, kütlesi fazla lakin iç yoğunluğu az olan yıldızların daha büyük ziyana uğradığını gösteriyor. Yoğunlukları fazla olan yıldızların ise karadelikten uzaklaşmaya başladıklarında ‘kütle çekimleri’ sayesinde eski hallerine gelmeye başladıkları görülüyor. Araştırmacılar, üstün bilgisayarlar tarafından hazırlanan bu biçim simülasyonların, milyonlarca ışık yılı ötede karadeliklerin yol açtığı yıkımı daha net anlamamızda kıymetli bir role sahip olduğunu belirtiyor.

Related Posts

Leave a Comment