Küresel Isınmayı Tavan Yaptıran Toprak Türü

Yazar Mehmet Dursun

Giderek daha kritik bir hal alan iklim krizinin üstesinden gelmek için bilim insanları çalışmalarını sürdürüyor. Atmosferin ısınmasının önüne geçmek için yeni yapılandırmalar hayata geçirilirken yeni bir araştırma, global ısınmaya son derece büyük katkısı olan bir sera gazı kaynağı daha ortaya çıkardı.

Araştırmacılar, kuzey yarımkürede bir milyon kilometre kareden büyük bir alan kaplayan ve ‘Yedoma’ olarak isimlendirilen donmuş bir toprak tipinin global ısınmayı büyük ölçüde tetiklediğini ortaya çıkardı. Sibirya’nın kuzeyindeki Lena ve Kolyma ırmaklarının olduğu bölgeyi inceleyen araştırmacılar, organik açıdan güçlü Yedoma toprağının devasa oranda nitröz oksit (N2O) isimli bir sera gazını ortaya çıkardığını keşfetti.

Karbon dioksitten 300 kat daha fazla global ısınmaya yol açıyor:

Donmuş toprak yapısının ani erimelerle birlikte karbon ve nitrojen açığa çıkardığını paylaşan bilim insanları, kutup bölgesinde yer alan ırmak kenarlarında bu olayın sıklıkla yaşandığını tabir ediyorlar. Yedoma toprağından açığa çıkan nitröz oksit, toprağın içinde bulunan mikroplar sayesinde oluşuyor. Lakin bu olayın kritik kısmı şurada yatıyor: nitröz oksit, atmosferde karbon dioksit ve metan gazı kadar bol değil. Fakat yüz yıllık bir müddet içerisinde global ısınmaya olan tesiri karbon dioksitten 300 kat daha fazla.

Araştırmacılar, evvelki çalışmalarından yola çıkarak donmuş toprak yapılarının iklim değişikliğine büyük bir tesiri olamayacağı görüşündeydi. Bunu sebebiyse kutup toprak çeşitlerinin sahip olduğu nitrojen döngüsünün epey yavaş olduğu niyetiydi. Fakat bilim insanları, ortaya çıkan bu yeni bilgilerin ışığında bahsi geçen bu toprak tiplerinin iklim değişikliğine ne kadar tesirleri olacağına dair daha fazla araştırma yapılması gerektiği görüşünde.

Related Posts

Leave a Comment